گروه نمایش کمدی اخوان

گروه نمایش کمدی اخوان

گروه نمایش کمدی اخوان در سال 1303 تاسیس شد

محمود ظهیرالدینی :

در پی تعطیلی کلوپ موزیکال و سفر علی نصر به اروپا و رکود کار نمایش محمود ظهیرالدینی که کار نمایش را در کمدی ایران آغاز کرده بود به تشکیل گروهی تازه اهتمام ورزید ، ظهیرالدینی که از اوان کودکی به کار تقلید و نمایش عشق می ورزید به سال 1300 هنگام تحصیل در مدرسه صنایع مستظرفه به وسیله ی کمال الملک به علی نصر معرفی شد .

مجله تئاتر نشریه اتحادیه هنر پیشگان ایران در رابطه با هیجدهمین سالروز محمود آقا شرح حالی به امضای ن . ع ( عبدالحسین نوشین ) نوشته است که ما آن را عینا نقل می کنیم :

 

کمدی اخوان

 

هیجده سال پیش در روز جمعه 27 تیر ماه 1314 هنر مند با ذوق و با قریحه ای در سن 36 سالگی چشم از جهان فرو بست و تئاتر آن روز ایران را از خصائص شخصی و خلاقیت هنری خود محروم ساخت .

این هنرمند ناکام محمود آقاظهیرالدینی در سال 1278 شمسی به دنیا آمده ، محمود آقا بعد از اتمام تحصیلات ابتدایی تحت تاثیر یک اشتیاق مفرط به هنر وارد مدرسه ی صنایع مستظرفه شد و در سال 1298 شمسی ، یعنی در سن بیست سالگی از آن مدرسه به اخذ تصدیقنامه نائل آمد .

محمود آقت در عین تحصیل در مدرسه صنایع انچنان علاقه روزافزونی به تئاتر از خود نشان می داد که به زودی استادانش معتقد شدند استعداد هنری او گرایش طبیعی و خاصس به تئاتر دارد و بالمال رشد و نمود این استعداد فقط وقتی سریع و بی وقفه خواهد بود که محمود آقا در رشته هنری مورد علاقه خود یعنی تئاتر به کار و فعالیت مشغول شود .

مرحوم کمال الملک این جوان حساس و هنرمند را در سال 1300 شمسی به سید علی خان نصر رئیس جمعیت کمدی ایران معرفی نمود و از همین تاریخ است که نهال شاداب هنری محمود آقا پرورش می بابد و بارور می شود .

 

فعالیت های هنری ظهیرالدینی :

در شرایط محدود آن زمان برای جوان با استعدادی چون ظهیرالدینی فعالیت صحیح و متدیک هنری به سادگی امکان نداشت ، در آن عصر خاموش و تسلیم حتی این وسائل ابتدایی موجود کسب هنر همین مدرسه ی ناقص تئاتر ، همین چند تئاتر دائمی ، همین فیلمهای کم و بیش هنری و به خصوص پیس ها و کتابهای مربوط به تئاتر که اینک در دسترس هنرجویان است ، یا نبود یا با اشکال فراهم می شد .

از این رو برای جوان مشتاقی چون او تنها راهی که باقی می ماند مشاهده و مطالعه همان دلقک بازی ها ، تعزیه ها ، خیمه شب بازی ها و تئاتر های ناقص و تقلیدی غیر دائمی آن زمان بود .

محمود آقا نخستین درس را شب عروسی خودش از نمایشی که مطرب ها روی حوض اجرا می کردند فرا گرفت این نمایش اقتباس بسیار مسخره ای از پیس طبیب اجاره ای مولیر بود ، دیدن این نمایش چنان در روح محمود آقا تاثر گذاشت که چندی بعد با رفقای مدرسه اش شروع به تمرین آن کرد و در مدرسه و منازل به معرض تماشای دوستان و خویشان خود گذاشته .

بعد ها او به قهوه خانه هایی که در آن زمان نمایشاتی می دادند رفت و آمد پیدا کرد ، مهمترین این قهوه خانه ها یکی زرگر آباد و دیگری کریم آباد بود و بلیط های ورودی این تئاتر _قهوه خانه ها دهشاهی و یک قرانی بود . محمود آقا نمایشات این قهوه خانه ها را می دید و سپس به دوستانت و رفقای خود یاد می داد و به این ترتیب بود که کم کم به دست محمود آقا مجمعی از جوانان تئاتر دوست تشکیل گردید که گاه و بیگاه به دادن نمایشاتی اقدام می کردند .

در تمام مدتی که محمود آقا به اجرای این قبیل نمایشات اشتغال داشت تنها میدان دار معرکه خود او بود …

سال کودتا پیش آمد ، مرحوم میرزاده عشقی تهیه دکوراسونی را از خرابه های مدائن توسط مرحوم کمال الملک به مدرسه صنایع مستظرفه سفارش داد ، از میان هنرمندانی که متصدی ساخت این دکور بودند یکی محمود آقا بود که در جریان ساخت این دکور در نتیجه حادثه ای دو دندان خود را از دست داد .

محمود آقا در کمدی ایران برای اولین بار رل کوچکی را در پیس نادر شاه بازی کرد که این پیس در مدرسه نظام به معرض نمایش گذاشته شده بود و محمود آقا چنان استعداد و مهارت از خود نشان داد که به زودی رلهای درجه اول نمایشات به عهده او گذاشته شد .

در نمایش حیله های اسکاپن اثر مولیر محمود آقا رل اسکاپن را بازی کرد ، اگر در نظر بگیریم که همبازی های او در این نمایش آقای بهرامی ( منشی باشی ) و امثال ایشان بودند به ترقی سریع و اعتبار هنری زودرس محمود آقا پی می بریم .

او رل اسکاپن را به قدری خوب و پخته بازی کرد که به یکباره صد چندان به شهرت و محبوبیت او افزود و همین امر باعث اشتعال آتش را هم ادت رقبای تنگ نظر او شد و سرانجام با دسایس خود او را از کمدی ایران بیرون کردند .

اما آنچه که محمود آقا را به صحنه تئاتر کشیده بود دلبستگی او به کمدی ایران نیود ، انگیزه او در انتخاب کار تئاتر علاقه و عشق مفرط او به کار هنری بود ، چنانکه بعد از طر شدن از کمدی ایران با کوشش خستگی ناپذیر خود در سال 1303 موسسه تئاترال کمدی اخوان را بنا نهاد .

محمود آقا تنها به اجرای نمایشات در تهران قناعت نکرد و با عده ای از رفقای خود به رشت رفت و پیس های متعددی را که خود نوشته بود نمایش داد . در تمام این نمایشات ضمن ایفای رلهای اول ، رلهای دیگری را هم که به علت نبودن هنرپیشه مستعد خالی می ماند خود به عهده می گرفت و سرانجام در نتیجه فعالیت مداوم و فوق العاده برای ایفای رلهای متفاوت و در اثر ضعف جسمانی و به دنبال یک سرما خوردگی به بیماری سل مبتلا گردید  اما این بیماری نتوانست عشق جنون آمیز او را خاموش کند و محمود با سینه مجروح هم در تئاتر مرکزی که توسط ارباب افلاطون شاهرخ تاسیس و به مدیریت خیرخواه اداره می شد شروع به کار کرد و چند سال پس از این ماجرا در حالیکه شعله های جدیدی از ذوق سرشار او در حال زبانه کشیدن بود خود به کام مرگ فرو افتاد .

 

پوستر زیر مربوط به یکی از نمایش های ظهیرالدینی می باشد که روی کاغذ کاهی نارنجی رنگ با ابعاد 17/5 * 22/5 سانتیمتر چاپ شده است .

 

نمایش سر خر

ارسال دیدگاه

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

توسط
تومان